Wat bedrijfsteams kunnen leren uit topsport

Expertinterview met NXT-coach Kris Perquy over high-performance teams, mentale veerkracht en leiderschap.

Met NXT Coaching & Training begeleiden wij dagelijks organisaties, teams en professionals bij het omzetten van uitdagingen in groeikansen. Leiderschap en teamdynamieken staan daarbij vaak hoog op de agenda. Wat maakt dat sommige teams onder extreme druk blijven presteren, terwijl andere vastlopen in stress, conflict of twijfel? Hoe zorgen teams ervoor dat ze consistent op topniveau kunnen presteren, ofwel wat maakt een high-performance team? NXT-coach Kris Perquy beweegt zich al bijna twintig jaar in twee werelden: topsport en bedrijfsleven. Als mental coach begeleidt hij atleten, teams en federaties in hun voorbereiding op grote competities. Daarnaast ondersteunt hij leiderschapsteams en managers in uiteenlopende sectoren. De context verschilt, maar de psychologische processen zijn volgens hem identiek.

In welke mate ervaar je de voordelen om zowel in de bedrijfs-als sportwereld thuis te zijn? En kunnen deze leren van elkaar?

Absoluut. Of je nu een atleet bent die zich voorbereidt op een wedstrijd, of een bedrijfsleider die een team moet aansturen en motiveren: het gaat altijd over dezelfde psychologische mechanismen. In beide contexten draait het om omgaan met stress, focus behouden, samenwerken, motivatie versterken en prestaties leveren op cruciale momenten. Mijn achtergrond als organisatiepsycholoog helpt me om strategieën en technieken te vertalen van de ene context naar de andere. Die kruisbestuiving is enorm waardevol. Ik merk wekelijks hoe inzichten uit de sport perfect toepasbaar zijn in organisaties, en omgekeerd.

Wat kenmerkt een highperformance team?

Teams die consistent op topniveau presteren, hebben drie duidelijke kenmerken. Ten eerste: een sterke teamidentiteit. Mensen voelen zich trots om deel uit te maken van het team en ervaren dat ze een waardevolle bijdrage leveren. Ten tweede: een duidelijke, motiverende doelstelling. Het doel moet ambitieus zijn en het team samenbrengen. Niet te gemakkelijk en ook niet vrijblijvend. Ten derde: onderlinge verantwoordelijkheid. In highperformance teams spreekt niet alleen de leider mensen aan. Elk teamlid voelt zich verantwoordelijk om het beste uit elkaar te halen. Dat vraagt om psychologische veiligheid. High performance is geen eindpunt, teams zijn nooit ‘af’. Ze zijn continu in evolutie. Mensen komen en gaan, contexten veranderen, ambities verschuiven. Elke verandering beïnvloedt de dynamiek. Wanneer bijvoorbeeld een nieuwe manager toetreedt tot een team, activeert dat automatisch bepaalde reacties: onzekerheid, competitie, defensief gedrag. Dat is een normale breinreactie op wat als een mogelijke bedreiging wordt ervaren. Wat wij doen, is die processen expliciet maken. We leggen uit wat er in het brein gebeurt en gaan het gesprek daarover aan. Door bewustwording kunnen mensen kiezen voor een constructieve strategie in plaats van een automatische defensieve reflex. Voor leidinggevenden betekent dit dat teamontwikkeling geen eenmalige oefening is. Het is werk van elke dag.

KP-1-1

Kris is momenteel mental coach van het nationaal voetbalteam van Ghana in aanloop naar het WK

Wat train je concreet om consistent te presteren onder druk?
Stress is onvermijdelijk in belangrijke situaties. Het verschil zit in hoe je ermee omgaat. Twee technieken die we vaak gebruiken zijn zelfspraak en visualisatie. Bij zelfspraak gaat het erom dat je vooraf bewust positieve, realistische statements formuleert. Bijvoorbeeld: ‘Ik ben voorbereid. Ik weet wat er van mij verwacht wordt. Ik heb dit eerder gedaan.’ Door die uitspraken luidop te herhalen, creëer je rust en controle. Een brein dat controle ervaart, wordt rustiger. En een rustig brein presteert beter. Visualisatie werkt op een gelijkaardige manier. Een skiër die een piste tientallen keren mentaal doorloopt, activeert dezelfde motorische processen als bij de echte afdaling. Het brein maakt nauwelijks onderscheid tussen verbeelding en realiteit. Daardoor reageert het lichaam sneller en met meer zekerheid. In bedrijven kan je dit perfect toepassen. Een moeilijk gesprek, een presentatie of een strategische meeting kan je vooraf mentaal voorbereiden. Dat verlaagt spanning en verhoogt effectiviteit.

Welke methodieken uit topsport kunnen leidinggevenden gebruiken om hun team aan te sturen?

Alles wat we in teamsporten doen rond communicatie, samenwerking, stressmanagement en veerkracht is perfect toepasbaar in het bedrijfsleven. Daarnaast speelt motivatie een grote rol. Bedrijfsleiders kunnen leren van sporters en sportcoaches die na teleurstellingen hun doelen herdefiniëren en vooruitkijken. Wanneer medewerkers betrokken worden bij het formuleren van doelstellingen, voelen ze meer eigenaarschap. Als ze impact ervaren, stijgt hun motivatie. Een managementteam dat een winstdoel oplegt zonder inspraak, creëert weinig betrokkenheid. Mensen worden gemotiveerd wanneer ze directe invloed hebben en zich verbonden voelen met het grotere geheel. Ook inspiratie hoort erbij, net zoals in de sport een motivatiespeech vlak voor de wedstrijd impact kan hebben. Zo werk ik voor een bedrijf in Londen dat AI inzet om behandelingen tegen osteoporose te ontwikkelen. Hun tagline ‘The patient is waiting’, gecombineerd met voorbeelden van doorbraken, motiveert en inspireert medewerkers. Net zoals een sportverhaal van een underdog die wereldkampioen wordt, kunnen zulke verhalen medewerkers laten zien waarom hun werk ertoe doet en hoe zij impact maken. Bedrijven nodigen niet voor niets topsporters uit voor key-notes of storytelling. Wat ik leidinggevenden en CEO’s ook wil meegeven, is het belang van focus. Topsporters zijn experts in het afsluiten van alle mogelijke afleidingen. In het bedrijfsleven worden leiders constant getriggerd door e-mails, berichten en vergaderingen. Het echte strategische werk; nadenken over de toekomst van het bedrijf, de concurrentiepositie of complexe managementvraagstukken, schuift vaak door naar het weekend. Door bewust tijd te blokkeren voor diep denkwerk en prioriteiten scherp te stellen, kun je efficiënter en veerkrachtiger werken. Het gaat om het creëren van ongestoorde momenten in je agenda, waar je je volledig kunt concentreren op één probleem, al is het maar een uur, twee of drie keer per week. Met technieken om jezelf af te schermen van afleidingen, kun je als leider bewuster keuzes maken en je team beter sturen. Focus is geen luxe, het is een noodzakelijke voorwaarde om duurzaam resultaat te behalen.

Hoe ga je als leider om met tegenslag?
Normaliseer het. Tegenslagen horen bij groei. Elk team zal ermee geconfronteerd worden. Vaak merk je dat wanneer een resultaat tegenvalt, er meteen veel emoties loskomen. Sommige teamleden voelen zich schuldig omdat ze een verkeerde beslissing hebben genomen, anderen zijn teleurgesteld of gefrustreerd. Dat is heel normaal, maar het kan een team verlammen als je daar niets mee doet. Een techniek die wij veel gebruiken is de pre-mortem. Daarbij bespreek je vooraf mogelijke mislukkingen of obstakels. Zo kan het team scenario’s analyseren zonder dat emoties achteraf de overhand nemen. Er ontstaat ruimte om samen oplossingen te bedenken en een plan B of C klaar te hebben. Belangrijk is ook dat fouten bespreekbaar zijn. Mensen moeten verantwoordelijkheid durven nemen zonder angst voor verwijten. Zo kan een team leren van zijn fouten en groeit het in veerkracht, zowel individueel als samen.

KP-2

Dagelijkse keuzes maken het verschil

Wat ik leidinggevenden wil meegeven, is dat prestaties, of het nu in sport of in het bedrijfsleven is, zelden vanzelf komen. Het gaat om dagelijkse keuzes: investeren in samenwerking, moeilijke gesprekken durven voeren, medewerkers motiveren, ruimte creëren voor concentratie en continu leren. Teams evolueren constant, dus het werk is nooit af. Wie zich daarvan bewust is, wie zichzelf en het team blijft uitdagen, kan het volledige potentieel van zijn mensen benutten, ongeacht druk, complexiteit of verandering. Het is geen kwestie van perfectie, maar van consistent werken aan groei en veerkracht, dag na dag.

Benieuwd naar hoe wij jouw onderneming kunnen ondersteunen? Neem contact op met Thomas Tielemans via t.tielemans@nxtcoaching.com of tel. 0490 44 93 85.